Bemiddeling in België is stevig verankerd in de wet. De Federale Bemiddelingscommissie (FBC) volgt deze wetgeving nauwgezet op, zodat erkende bemiddelaars steeds binnen een duidelijk en kwalitatief kader kunnen werken en dat kader kunnen waarborgen voor de partijen. We waken erover dat bemiddeling niet alleen menselijk en toegankelijk blijft, maar ook juridisch correct verloopt. Op deze pagina vindt u een overzicht van de belangrijkste Belgische en Europese wetgeving over bemiddeling, inclusief recente wijzigingen en veelgestelde vragen.
De wettelijke opdracht van de Federale Bemiddelingscommissie
De werking en bevoegdheden van de Federale Bemiddelingscommissie zijn vastgelegd in artikel 1727 §2 van het Gerechtelijk Wetboek. Als centraal orgaan op federaal niveau staan wij in voor:
- de opleidingsinstellingen voor bemiddelaars en de opleidingen die ze organiseren erkennen of de erkenning weer intrekken;
- de minimumprogramma's inzake theoretische en praktische opleiding bepalen, evenals de evaluaties met het oog op het afleveren van een erkenning en de erkenningsprocedure;
- de bemiddelaars erkennen naargelang de bijzondere domeinen van de bemiddelingspraktijk;
- beslissen over de inschrijving op de lijst van bemiddelaars gevestigd in landen van zowel de Europese Unie als daarbuiten, die een erkenning verkregen hebben van een daartoe gemachtigde instantie in dat land;
- een deontologische code opstellen;
- behandelen van de klachten tegen bemiddelaars of tegen de instellingen die de opleidingen verschaffen; advies verlenen in geval van betwisting van het honorarium van bemiddelaars en sancties opleggen jegens bemiddelaars die niet meer zouden voldoen aan de voorwaarden bepaald in artikel 1726 of aan de bepalingen van de deontologische code opgesteld door de Commissie;
- zorgen voor de periodieke publicatie van alle reglementaire beslissingen van de Commissie in het Belgisch Staatsblad;
- de sanctieprocedure ten aanzien van de bemiddelaars bepalen;
- een met redenen omkleed advies verlenen aan de minister van Justitie met betrekking tot de voorwaarden waaraan een vereniging van bemiddelaars moet voldoen om als representatief te gelden;
- de lijst van bemiddelaars opstellen en verspreiden bij de hoven en rechtbanken, bij de federale, gemeenschaps-, gewestelijke en lokale overheden;
- het publiek inlichten over de mogelijkheden geboden door bemiddeling;
- alle nodige maatregelen nemen om de behoorlijke uitoefening van de bemiddeling te bevorderen, en inzonderheid nieuwe methodes en praktijken van bemiddeling en andere vormen van geschillenoplossing te onderzoeken en te ondersteunen;
- een jaarverslag over de uitvoering van haar wettelijke opdrachten, bedoeld in artikel 1727/1, vijfde lid, opmaken en bekendmaken op haar website;
- waken over de goede organisatie van haar bureau en van haar commissies.
Meer weten over onze werking? Bezoek onze pagina over de Federale Bemiddelingscommissie.
Belgische wetgeving over bemiddeling
De Belgische bemiddelingswetgeving is vastgelegd in het Gerechtelijk Wetboek (artikels 1723/1 tot 1737). Deze coördinerende teksten zijn beschikbaar via de JUSTEL-databank(Opens in a new tab/window).
Belangrijke mijlpalen in de bemiddelingswetgeving:
- 19 februari 2001(Opens in a new tab/window) : Eerste introductie van bemiddeling in het Gerechtelijk Wetboek onder het hoofdstuk Ibis: “Bemiddeling in familiezaken.”
- 21 februari 2005(Opens in a new tab/window): Oprichting van de Federale Bemiddelingscommissie (FBC) en vastlegging van het takenpakket. Bemiddeling wordt uitgebreid naar burgerlijke, handels- en sociale zaken.
- 18 juni 2018 (Waterzooiwet)(Opens in a new tab/window): Hervorming van de FBC: uitbreiding van taken en verplichting voor magistraten, advocaten en gerechtsdeurwaarders om burgers te informeren over bemiddeling.
- 6 december 2022(Opens in a new tab/window): De Bemiddelingswet krijgt een ‘toilettage’ in de Wet om justitie menselijker, sneller en efficiënter te maken.
- 19 december 2023(Opens in a new tab/window): Uitbreiding van de Kamers voor Minnelijke Schikking (KMS). Rechters en raadsheren krijgen verplichte opleiding in verzoening en bemiddeling.
- 27 maart 2024(Opens in a new tab/window): Nieuwe regels voor de benoeming van bemiddelaars door de rechter bij onenigheid tussen partijen.
- 15 mei 2024(Opens in a new tab/window): Digitalisering van justitie en verdere aanpassing van de FBC-structuur.
- 29 maart 2024(Opens in a new tab/window) Kinderen moeten betrokken worden in de bemiddeling en de bemiddelaar is nu verplicht om aan te duiden op welke manier dat precies gebeurd is.
Europese wetgeving
Ook op Europees niveau krijgt bemiddeling steeds meer aandacht. Via richtlijnen en verordeningen stimuleert de EU een uniforme aanpak in alle lidstaten.
Relevante Europese teksten:
- Richtlijn 2008/52/EG(Opens in a new tab/window): over bemiddeling in burgerlijke en handelszaken.
- Richtlijn 2013/11/EU(Opens in a new tab/window): over alternatieve geschillenbeslechting bij consumentenzaken.
- Resolutie 2011/2026(INI)(Opens in a new tab/window): over de toepassing van de bemiddelingsrichtlijn in de lidstaten.
- Groenboek (2002)(Opens in a new tab/window) en bijhorend advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité: over alternatieve geschillenbeslechting.
- Europese Gedragscode voor Bemiddelaars(Opens in a new tab/window): kwaliteitsgaranties en gedragscode voor bemiddelaars binnen de EU.
Neem gerust contact met ons op
Hebt u specifieke vragen over de bemiddelingswetgeving of wenst u meer uitleg over een concreet dossier? Neem gerust contact op via ons contactformulier. We helpen u graag verder.
